Cryptocurrency, het Wilde Westen van de financiële wereld?

De opmars van ‘cryptomunten’ als bitcoin en ethereum lijkt onstuitbaar. De totale marktwaarde van deze digitale munten schommelt medio 2017 al tussen de zestig en honderd miljard dollar. Bijna wekelijks komen er nieuwe bij. Maar het is wel een jungle zonder enig toezicht. Interview hier.

Hieronder de weergave van het interview:

Wat zijn het eigenlijk?

Om te beginnen is het goed om onderscheid te maken tussen cryptomunten als ethereum, litecoin, NEM en ripple en de onderliggende technologie ervan. Die wordt blockchain genoemd en is interessant omdat die het mogelijk maakt om op een transparante en betrouwbare manier transacties te doen en vast te leggen. De blockchaintechnologie is namelijk veel breder toepasbaar dan alleen voor het maken en overboeken van digitale munten. ING en andere banken zijn er dan ook volop mee aan het experimenteren. De munten zijn niks anders dan stukjes computercode, waarbij iedere cryptomunt zijn eigen protocollen heeft en dus zijn eigen kenmerken. Op coinmarketcap.com kunt u een indruk krijgen van de verscheidenheid en totale waarde ervan. Omdat in de blockchaincode van digitale munten gebruik wordt gemaakt van encryptiesoftware, worden ze cryptomunten (Engels: cryptocurrencies) genoemd.

Is het wel echt geld?

Teunis Brosens, econoom van het ING Economisch Bureau, is heel duidelijk: “In hun huidige vorm zijn cryptomunten geen geld, in de zin dat ze in Nederland (en de meeste landen) geen officieel geaccepteerd betaalmiddel zijn. Natuurlijk zijn er mensen en bedrijven die vrijwillig cryptomunten als betaalmiddel accepteren, en ook kun je er in handelen. Je kunt ze op diverse beurzen omwisselen voor andere cryptovaluta, dollars of euro’s. Cryptomunten fungeren dus economisch gezien als geld, maar er zit geen officiële status aan. Maar dat betekent ook dat er nauwelijks tot geen regulering is in cryptocurrency-land.”

Dus er is geen toezicht op de handel?

Brosens: “Die is totaal afwezig, het is een echte pioniersmarkt. De markt voor cryptomunten is het Wilde Westen van de financiële wereld. Dat maakt het voor sommigen juist aantrekkelijk. Net als in het echte Wilde Westen gebeuren er veel mooie en goede dingen, en heerst er op veel plaatsen rust en orde. Maar er gebeuren ook zaken die het daglicht niet verdragen kunnen, soms geldt het recht van de sterkste of sluwste. Naast idealisten, hobbyisten en pioniers lopen er ook speculanten rond in cryptoland, en niet te vergeten mensen met criminele bedoelingen. De handel in bitcoins bijvoorbeeld trekt criminelen (en zwartspaarders) aan omdat je volkomen anoniem wereldwijd waarde kunt opbouwen en verplaatsen.”

Is het een criminele wereld dan?

Opnieuw maakt Brosens de vergelijking met het Wilde Westen. Ook daar had je veel brave burgers, maar kon je boeven tegenkomen. “De relatie tussen criminelen en cryptomunten komt met enige regelmaat in het nieuws, bijvoorbeeld als er een illegale markt op internet wordt opgerold zoals Silk Road of Alphabay. Ook gaat het soms mis op de handelsplatforms (exchanges). Zo kwam in februari 2014 aan het licht dat de destijds grootste bitcoinbeurs ter wereld, Mt. Gox in Japan, door hackers was beroofd van ongeveer 850.000 bitcoins (toen zo’n $473 mln. waard). En deze week werd bekend dat bij de crowdfunding voor een nieuwe munt, een zogenoemde initial coin offering, het platform Coindash dat de munt lanceerde, voor $7 mln. is bestolen. Het zijn weliswaar niet de blockchaincodes maar de handelsplatforms die gekraakt worden, toch dragen dergelijke berovingen natuurlijk niet bij aan het vertrouwen in cryptomunten.”

Hoe komt het dat de waarde zo sterk fluctueert?

De waardeontwikkeling van cryptomunten is extreem wisselvalig. De munt ethtereum bijvoorbeeld steeg de afgelopen 3 maanden van zo’n $50 naar ruim $400 medio juni, om vervolgens de helft van zijn waarde te verliezen. Inmiddels krabbelt de koers weer iets op. Waar komt die volatiliteit vandaan? Brosens: “De koersen worden bepaald door vraag en aanbod. En omdat de vraag door de groeiende populariteit zo is gestegen, is ook de waarde van (vooral) bitcoin en ethereum snel gestegen maar zijn de koersen tegelijkertijd erg volatiel. Dat komt doordat het aanbod niet flexibel is. De schepping van nieuwe munten ligt besloten in de software ervan, en is dus erg star. Er komen maar mondjesmaat nieuwe bitcoins, ‘ethers’, chaincoins enzovoorts bij (wat trouwens een van de redenen is dat voortdurend nieuwe munten worden gelanceerd). Ook zijn er speculanten die de koersen manipuleren met grote orders. Er is immers geen toezicht zoals op de effectenbeurs. “

Perverse prikkel: zieltjes winnen

Brosens wijst op een pikant kenmerk van de cryptomuntgekte: “Gegeven het vaak beperkte aanbod, gaat bij meer vraag automatisch de koers omhoog. Daarom hebben bezitters van cryptomunten de prikkel om meer mensen in ‘hun’ munt te interesseren. Als nieuwe mensen instappen, gaat immers de waarde omhoog. Dat kan soms lijken op relatiemarketing met pyramidespeltrekjes, al geldt dat natuurlijk niet voor alle enthousiastelingen die met cryptocurrency bezig zijn. Bij veel interesse stijgt de waarde extreem. Maar als iedereen zijn interesse verliest, daalt de waarde naar nul. Cryptomunten zijn dan ook hoogst speculatief, en zijn als beleggingsobject vooralsnog totaal ongeschikt. Tenzij je natuurlijk een gokje wil wagen…”. Brosens heeft een uitgebreide publicatie over dit onderwerp in voorbereiding. Daaraan zullen we in deze nieuwsbrief te zijner tijd aandacht besteden.

Bron: ING-nieuwsbrief

Financial integration in the Eurozone should not be a tough sell

Much progress has been made in recent years to improve the financial integration of the Eurozone. This VoxEU-column argues that while banking union promotes stability, markets remain fragmented and consumers aren’t yet fully enjoying the fruits of integration. With Brexit on the horizon, it is up to the remaining EU member states to foster competition and efficiency in financial services by completing the banking union, harmonising national regulation, and accelerating the realisation of a true capital markets union.

Read the full column here.

Ondanks strengere regelgeving blijft hypotheekschuld oplopen

Het in de afgelopen jaren ingezette beleid kan niet ­verhinderen dat de hypotheekschuld flink verder zal oplopen. Dit schrijven Senne Janssen en ik in een ESB-artikel o.b.v. verschillende scenario’s van ons woningmarktmodel. Maar de uitstaande hypotheekschuld zal wel licht dalen in verhouding tot het bbp.


PDF text not visible above? Click to download PDF.

Debt in the bank: a market failure?

Today, professor Dirk Bezemer gave his inaugural address on the “Debt shift” at Groningen University. For the occasion, a seminar was organised at which I was invited to discuss a bank’s perspective on managing high private debt. Slides below, here are my main points

  • Private debt has grown tremendously in past decades. Not all good.
  • Stock vs flow: 2008 was shock to flows, but high debt stock still there
  • On flows: Banks have throttled back. Non-bank lending has partly stepped in
  • Tempting to identify global/advanced-economy trends, yet important differences between countries
  • Housing plays important role, being most important collateral for credit
  • External constraints on credit-housing feedback loop necessary
  • Experience in NL: constraints in code of conduct and law
  • Further steps since 2008: tax reform, enhanced LTV price differentiation by lenders, LTV cap
  • But is that enough?
  • In my opinion, market failure makes institutional constraints necessary: macropru
  • Macropru has major challenges: economic, political. Yet we need to try.
  • Much broader view necessary: e.g. construction policy, rental market, room for first-time-buyers


Slides not visible above? Click to download PDF.

Bankieren bij lage rentes, of: hoe bestuur je een containerschip?

De afgelopen weken zijn de lange rentes in de Eurozone wat omhoog gekropen. Ze zijn overigens nog steeds bijzonder laag: de Nederlandse overheid kan nu voor 0,5% tien jaar lenen. De geldmarktrentes in Europa hebben nog niet bewogen: de driemaands euribor is nog net zo -0.3% als hij al een maandje of wat is.

Euribor 3m futures

Kortom, de lage-renteproblematiek is in feite niet minder nijpend dan hij een maand geleden was. Die lage rente heeft potentieel grote effecten op de inkomsten en uitgaven van een bank. De bankbalans gedraagt zich hierbij als een groot containerschip: veranderingen in de rente hebben maar heel langzaam effect. Dat betekent dat terwijl de ECB de rente al 2½ jaar lang onder nul heeft staan, de volle negatieve impact daarvan op banken nog moet komen. Dat containerschip betekent ook dat, als de marktrentes echt gaan stijgen, het even kan duren voordat banken hier de positieve effecten van merken.

In onderstaand rapport staan de mogelijkheden uiteengezet die banken hebben om de gevolgen van de lage rente op te vangen.


Rapport hierboven niet zichtbaar? Bekijk rechtstreeks op Slideshare of download PDF.

Banking in the Eurozone: still a national affair

In recent years, banking markets in the Eurozone have seen major changes linking them closer together. The Banking Union has brought, among other things, a new Single Supervisor and steps towards a Single Rulebook. These changes were driven by a desire to strengthen financial stability and bank resolvability, reducing risks for taxpayers. But closer integration of banking markets can also lead to fiercer competition, delivering Europeans better services at lower prices.

In this report, we assess the degree of integration across the Eurozone’s banking markets in a number of fact sheets. We find that banking remains strongly compartmentalised along national borders. While acknowledging the very important steps that have already been taken, we conclude that the Eurozone’s banking markets remain highly fragmented. This means that from a financial stability and a competition perspective, Europe is missing out on opportunities. Households and businesses stand to gain from further integration of the Eurozone’s banking markets.


Report not visible above? Click to download PDF.

Is bank lending the answer to all problems?

Rhetorical question.

In a presentation at the Dutch ‘Economists’ Day’, I argued that

  • The system of lending and money creation can become ‘self-inflatable’;
  • The revival of (gross) bank lending has, so far, mostly been in mortgages. Little movement in lending to finance inventories or investment;
  • Eurozone countries are already highly dependent on bank financing;
  • More generally, debt levels are still very high, is it really wise to stimulate economic agents to take on more?
  • isn’t the (relative) lack of risk-bearing capital a more pressing issue?
  • Even more generally, access to finance is no longer the biggest worry entrepreneurs have.

See the slides below:


Slides not visible above? Click to download PDF.

In debat met George van Houts: moet de overheid de geldschepping in handen hebben?

Op Radio 1 vandaag: “Niet de banken, maar de overheid moet bepalen hoeveel geld er in omloop is. Daar pleiten de bekende acteurs Pierre Bokma, Victor Löw, Leopold Witte, George van Houts en Tom de Ket voor. Dat doen de acteurs met de stichting ‘Ons Geld’. De Tweede Kamer debatteert woensdag over het gelijknamige burgerinitiatief, dat door meer dan 115.000 mensen ondertekend is. Wat moet er veranderen aan ons geldstelsel? Een debat tussen George van Houts en Teunis Brosens, econoom van de ING Bank.”

Video niet te zien hierboven? Klik dan hier.